
Ebû Medyen Türbesi ve Külliyesi nedir?
Ebû Medyen Külliyesi, Tilimsen'in yaklaşık 2 km güneydoğusundaki Ubbâd'da bulunan türbe, cami ve medrese topluluğudur. TDV'ye göre Sevilla yakınlarında doğan sûfî Ebû Medyen, Muvahhid sultanının daveti üzerine Marakeş'e giderken Tilimsen bölgesinde hastalandı, 1198'de Ubbâd'da vefat etti ve vasiyeti üzerine burada defnedildi. Muvahhidler'in yaptırdığı türbeyi Merînî sultanı Ebü'l-Hasan onarıp genişletti; MWNF'ye göre caminin kitabesi 1339 (h. 739) tarihlidir.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Ebû Medyen bugün de Tilimsen ve çevresinin mânevî sahibi ve koruyucusu kabul edilir ve bütün Kuzey Afrika'da büyük saygı görür; Batı İslam dünyasındaki yeri Abdülkādir-i Geylânî'nin Doğu İslam dünyasındaki yerine benzetilir. Medyeniyye tarikatı onun adıyla anılır.
MWNF'ye göre bronz kaplı sedir ağacı kapısı, zellij çerçevesi ve kare avlusuyla külliye Merînî mimarisinin seçkin bir örneğidir. TDV, türbe çevresinde cami, medrese, kasır ve hamamla oluşan külliyenin öğrenci ve dervişlerin eğitim gördüğü bir kuruma dönüştüğünü belirtir.
Tarihi
y. 1121
Ebû Medyen, Sevilla yakınlarındaki Cantillana'da (Katniyâne) doğdu.
1198 (h. 594)
Marakeş yolunda hastalanarak Ubbâd'da vefat etti ve burada defnedildi.
13. yüzyıl başı
Muvahhid sultanı Muhammed en-Nâsır türbeyi yaptırdı.
1339 (h. 739)
Merînî sultanı Ebü'l-Hasan türbeyi onarıp genişletti; cami bu tarihte tamamlandı ve külliyeye medrese eklendi.
İslami önemi
Ebû Medyen'in türbesi Mağrib'in önemli ziyaret yerlerinden biridir. Türbe, dışta yeşil kiremitli dört yüzlü bir çatıyla örtülü, içte kubbeli kare bir odadır.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Geleneksel kabul
Ebû Medyen'in hac sırasında Arafat'ta Abdülkādir-i Geylânî ile görüşüp ondan hadis dinlediği ve hırka giydiği aktarılır.[1]
TDV bu bilgiyi biyografik kaynaklara dayanarak aktarır; tasavvuf geleneğinde yaygın olarak kabul edilir.
Galeri
Konum ve yakındaki yerler
34.87780, -1.28960 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları

CamiTilimsen2,0 km
Tilimsen Ulu Camii
Tilimsen Ulu Camii, Murâbıtlar döneminde yapılan ve mihrabındaki 1136 tarihli kitabeyle bilinen cami; 13 nefli harimiyle Mağrib cami mimarisinin iyi bir örneği.

Arkeolojik AlanTilimsen4,6 km
Mansûre Kalıntıları
Mansûre, Tilimsen'in batısında Merînî sultanı Ebû Ya'kūb Yûsuf'un 1299'da kurduğu şehrin kalıntıları; 80 kuleli surları ve yarım ayakta kalan minaresi görülür.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1EBÛ MEDYEN
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2'Ubbad (mosque, madrasa and tomb of Abu Madyan)
Museum With No Frontiers – Discover Islamic Art · Müze · İngilizce · islamicart.museumwnf.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3TİLİMSÂN
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Bernard Gagnon · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons